رویای شب نیمه بهار، از فروید ب‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍پرسم یا از یونگ؟


رویای شب نیمه بهار
از فروید ب‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍پرسم یا از یونگ؟
دیشب خواب عجیبی دیدم، من معمولا خواب زیاد میبینم، خواب درست حسابی اما مدتهاست ندیده ام. بیشتر مزخرفات است و کابوس واره های بی سرو ته اما گاهی هم خواب درست حسابی میبینم. البته معنی شان را نمیدانم و هیچ تفسیری برایشان ندارم، بعدها در زندگی شخصی‌ام میگردم اتفاقی مشابه آن را به آن ربط میدهم. اما این یکی کاملا واضح بود(که البته قبلا از این قسم خواب‌ ها چند‌تایی دیده ام.) به همین وضوحی که من برای شما نقل میکنم: خیابانی شبیه خیابان اصلی شهر و من با دوچرخه پدرم که سالهای دبیرستان وسیله نقلیه اشتراکی خانواده ما بود ،دوچرخه بدست در خیابان میرفتم معلم ادبیات سالهای سوم و چهارم دبیرستانم را دیدم با همان شمایل دو‌دهه پیش، که با‌ دیدن من قدم تند کرد و از من دور شد، راستی تا یادم نرفته زمان خواب هم همین تاریخ الان بود، البته درخواب فقط به تاریخ قمری اشاره میشد، سوم شعبان.آقای دبیر که سالهاست به جهان باقی شتافته، با همان قیافه ای که من در سالهای پایانی دهه هفتاد دیدم در خیابان تردد میکرد من اما امید الان بودم1399، دنبالش راه افتادم و به وضوح حس میکردم که از من میگریزد. اینجا یک پرانتز کوچک باز کنم: در سالهای آخر دبیرستان اتفاقی افتاد که تاثیر زیادی بر زندگی من گذاشت. درآن دوران من جزو شاگردان ضعیف بودم یعنی اصلا درس نمی خواندم که بخواهم ضعیف یا قوی باشم، اما در سال آخر و در مرحله اول کنکور رتبه خوبی کسب کردم که آنهم به لطف کسب امتیازات بسیار بالا در دروس عمومی بود، رتبه ای که با اتکا به آن بطور قطع میتوانستم در یک رشته متوسط در مقطع کارشناسی و یا کاردانی در مرحله دوم پذیرفته شوم. اما در آن زمان قانونی وجود داشت بنام امتحانات نهایی که در مقطع دیپلم شما فقط با کسب معدل ده و بدون توجه به نمرات قبول میشدید. این یعنی اینکه99.9درصد از دانش‌آموزان موفق به اخذ دیپلم میشدند که شرط لازم برای حضور در مرحله دوم کنکور بود. اما در این میان یک قانون من در آوردی وجود داشت به نام امتحانات معرفی که معمولاً کسی آنرا جدی نمیگرفت و شرکت هم نمیکرد اما مدیریت میتوانست با استناد به نمرات شما در همین آزمون مجوز شرکت شما در امتحانات نهایی را صادر نکند، من آن سال در امتحانات معرفی شرکت کردم و فقط با اخذ معدل ده در این مرحله میتوانستم وارد امتحان نهایی بشوم، عین بازی کامپیوتری بود لامصب. من هم با اتکا به نقطه قوتم یعنی دروس عمومی میتوانستم نمره لازم را کسب کنم، آن وقتها ما مدیری داشتیم که مثل اغلب مدیران مدرسه در دهه 60وهفتاد با خیل کثیری از دانش آموزان پدر کشتگی داشت از جمله ایشان تصمیم گرفت که مرا برای امتحانات دیپلم معرفی نکند، ولی خوب من که نمره لازم را در امتحانات معرفی کسب میکردم. پس ایشان چاره ای اندیشید: به دبیران محترم آنزمان حکم کرد که کلیه نمره دروس شفاهی امید دادخواه در کلیه دروس می باید مضربی از یک باشد وحداکثر با ضریب 4 پیچیده شد؟ میخواستم یه مقدار حس تعلیق رو زیاد کنم. ساده و ‌آدم وارِش اینه: همه نمرات دروس شفاهی این بچه پررو باید زیر5باشد،تمام.
فکرشو بکنید: انشاء:2. ورزش:3. انضباط:4. روخوانی قرآن:2. روخوانی فارسی:. 1یادم نیست دیگه چه درس‌هایی بود، نمیخوام برم پرونده های درخشان دوران تحصیل را هم ببینم. و خلاصش این میشد که: من بطور اتوماتیک در جبر و هندسه و مثلثات و فیزیک هم موفق به اخذ نمره زیر ده میشدم. پس معدل امتحانات معرفی می آمد زیر ده و مدیر عزیز میتوانست برای اولین و آخرین بار در تاریخ دبیرستان یک نفر را معرفی نکند، هورا! حماقت این آقای مدیر منتج به خریت بزرگی از سوی من شد، ترک تحصیل برای بیش از10سال، لج بازی خرانه، که سرنوشت تحصیلی مرا کاملا تغییر داد(البته امروز اصلا برام مهم نیست)خوب حالا این چه ربطی به ارواح این بنده خدا و خواب امشب داره؟ ها واقعیت این بود که من در شرایط مصدومیت و دوری از میادین هم هیچوقت در دروس شفاهی نمره زیر 17نمیگرفتم، حتی با اشتباهات داوری. پس دبیران محترم ناچار بودند اعمال نظر کرده و برای مثال نمره روخوانی فارسی مرا1 بدهند، آخه بی انصاف حداقل 5نمره بابت همین خوندن بهم تعلق میگرفت. برخی از این دبیران به راحتی با این موضوع کنار آمدند و اینجا بود که رسوایی داوری رقم خورد.آ نهایی هم که کنار به راحتی کنار نیامدند ناچار به اطاعت از مدیر بودند اما به اکراه، یکی از این دبیران که از غذا رابطه خوبی هم با من داشت این بنده خدا دبیر ادبیات بود. که مجموع نمراتی که به دروس انشاء و روخوانی فارسی من دادند: عدد مقدس3بود شماره فرانکو باره سی در میلان دهه90 ، ایشان باقیمانده سالهای عمرش که از قضا بسیار کوتاه بود را هم با عذاب وجدان این جنایت سپری کرد. هرچند دیگر هیچوقت همدیگر را ندیدیم، اما دبیر محترم سالهای بعد یکبار به پدرم مراجعه کرده بود و تا حلالیت بطلبد. جزئیات این خواب را در اینجا میتوانید ببینید: من ترا بخشیدم. آنچه برای من جالب بود نه ماهیت این خواب بلکه بطور کلی ماهیت رویاست، ماهیت کلی رویا. پس برای اینکه درگیر نظرات گیج کننده فلسفی، مذهبی و روانشناسی در اینباره نشوم، گریزی زدم به اندیشه های دونفر از بزرگترین روانشناسان دنیا:
1.تفسیر خواب از نظر زیگموند فروید:
درباره فروید و نظریات جذابش در باره علم روانکاوی در مجالی دیگر خواهم نوشت، اما آنچه ابنجا مطرح میشود نظریه این دانشمند آلمانی و بنیانگذار علم روانکاوی در باره رویاست:


فروید در مشهورترین اثرش به نام: تعبیرِ خواب یا تفسیرِ رؤیا (ترجمه: خانم شیوا رویگریان، نشر مرکز) ‌در باره رویا میگوید: رؤیاها گونه‌ای از خواستِ تحققِ آرزو در فرد است. فروید رؤیا را شاهراه ورود به ناخودآگاه می‌دانست. فروید در این کتاب به‌‌طور کلاسیک می‌کوشد تا رؤیاها را تحلیل کند. وی برای این منظور نخست به مروری جامع بر کارهای گذشتگان از زمان‌‌های دور تا زمانِ خودش(سالهای آغازین قرن بیستم) می‌کند و سپس نظریهٔ خود را بازگو می‌نماید.
وی معتقد بود محتوا و معنای هر رؤیا در مورد تحقق آرزوها و خواسته‌های سرکوب شدهٔ انسان است. آرامشی که به احتمالِ زیاد، فرد در تحققِ آرزوهای خود در رویایش حس می‌کند، در واقع بروز خواسته‌های سرکوب‌‌شده‌اش محسوب می‌شود؛ اما وقتی این رؤیاها با ارضای واقعیِ خواسته‌ها و تحققِ آن‌ها در تعارض باشد، تبدیل به کابوس می‌شوند.

2.نظریه کارل گوستاو یونگ درباره تعبیر خواب:
کارل گوستاو یونگ روانپزشک و فیلسوف بزرگ سوئیسی است که از او به عنوان پدر روانشناسی نوین نیز یاد می‌شود به نوعی شاگرد ناخلف فروید بود، شاگرد عصیانگری که نظریات حضرت استاد را زیر سوال برد. این دانشمند بزرگ به خواب و رویا و ضمیرناخودآگاه اعتقاد دارد و این موضوع را معنوی می داند. او معتفد است که رویاها از طریق برقراری ارتباط با ناخودآگاه، راه حلی را برای مشکلاتی که در بیداری با آنها مواجه هستیم به ما ارائه می‌دهد.
روش تحلیل تعبیر خواب از نظر یونگ به این صورت است که رویابین تشویق می‌شود تا همه جنبه‌های رویای خویش را در نظر بگیرد و افکار خود را با تمام تداعی‌های نمادین شامل شخصی، فرهنگی و کهن الگویی بیان کند و تعبیر رویا را بر اساس شخصیت خاص خود فرد انجام می‌گیرد.
از نظر یونگ رویاها ممکن است حاوی حقایق ناگزیر، خطاهای حسی، خیالپردازی‌‌های ماجراجویانه،خاطرات، برنامه‌ها و تجارب غیر منطقی نیز باشند که اهداف و مقاصد آتی رویابین را مشخص می‌کند.

او در کتاب سترگ” انسان و سمبول‌هایش” (ترجمه: محمود سلطانیه، نشر جامی)به تفصیل در این خصوص صحبت کرده است
خب حالا برم یه روانکاو پیدا کنم ساعتی چند ده تومن هم بدم، ببینم این مرحوم در خواب من چیکار داشته.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *